Pionierskie realizacje – DSS #7

Dziś nie wzbudzają już takiego podziwu jak w czasach gdy powstawały, co nie zmienia faktu, że są to istne kamienie milowe w rozwoju światowej infrastruktury sportowej. Gdzie i kiedy zastosowano je po raz pierwszy? Mało kto spodziewałby się, że najbardziej przełomowe realizacje ostatniego ćwierćwiecza powstały… w Holandii.

Cofnijmy się do kwietnia 1993 r. – w stolicy Holandii rozpoczyna się właśnie realizacja pionierskiego projektu Roba Schuurmana. Trzy lata później, Amsterdam ArenA – bo o niej mowa – jest gotowa. Obiekt wyjątkowy pod kilkoma względami.

amsterdam-arena
Amsterdam ArenA – pierwszy na świecie stadion z rozsuwanym dachem
fot. © flickr.com – HollandBelgium Bid

Najważniejszym z nich z pewnością jest rozsuwany dach nad płytą boiska, co czyniło Arenę pierwszym na świecie obiektem tego typu. Oczywiście wcześniej istniały już stadiony z pełnym zadaszeniem, jak np. Silverdome w Pontiac , w stanie Michigan, który gościł w 1994 r. piłkarskie mistrzostwa świata. Wykorzystywano tam jednak zupełnie inny system – pompowano wnętrze stadionu ciepłym powietrzem, które utrzymywało zadaszenie w docelowym kształcie. W odróżnieniu od Amerykanów, Holendrzy wdrożyli rozwiązanie, które umożliwia swobodne przełączenie między trybem hali a trybem stadionu.

Jako że było to rozwiązanie pionierskie miało ono swoje niedociągnięcia. Ograniczony dostęp światła skutkował niezbyt dobrymi warunkami wegetacji trawy. W ciągu 21 lat funkcjonowania murawa wymieniana byłą piętnastokrotnie. Za dużo? Teoretycznie tak, ale co powiecie na to, że w Poznaniu na zdecydowanie młodszym i z otwartym dachem INEA Stadionie, układają właśnie już dwunasty zielony dywan?

arena
Amsterdam ArenA – moja rówieśniczka, w tym roku obchodziła 21. urodziny
fot. © events.yvey.nl

Problematyczną kwestię odpowiedniego nasłonecznienia przy zamkniętym dachu rozwiązano w innym holenderskim mieście. Arnhem podobnie jak Amsterdam gościło mecze Euro 2000 i właśnie na potrzeby tego turnieju powstał GelreDome.

Znów na ratunek przyszła idea mobilnego elementu. Tym razem architekci zeszli na ziemię – nie w przenośni, a dosłownie. Miejscowy klub Vitesse stał się gospodarzem jednego z pierwszych na świecie stadionów z mobilną… murawą. Dzięki temu trawa mogła nie tylko czerpać nieporównywalnie więcej światła słonecznego i powietrza niż wewnątrz obiektu, ale nie była niszczona przez publiczność podczas koncertów i innych wydarzeń pozasportowych.

gerle_2
GerleDome, Arnhem – murawa na miejscu, dach otwarty
fot. © stadium-attendances.com
gerle_1
GerleDome, Arnhem – dach zamknięty, murawa się opala
fot. © gelderlander.nl

Wróćmy jednak do czasów nieco nam bliższych, a mianowicie do roku 2012, kiedy nieopodal francuskiego Lille wybudowano stadion, który łączy w sobie dwa powyższe przykłady. Oprócz masywnego rozsuwanego dachu posiada on jedyną w swoim rodzaju płytę boiska. Jak to działa? Zobaczcie sami…

… płyta boiska podzielona jest na dwie części…

grand_stade_lille15
fot. © Elisa / Valode&Pistre architectes / Atelier Ferret Architectures / Max Lerouge

… kiedy jedna z nich unosi się i za pomocą hydraulicznych siłowników przesuwana jest nad drugą…

grand_stade_lille17
fot. © Elisa / Valode&Pistre architectes / Atelier Ferret Architectures / Max Lerouge

… w miejscu pierwszej dostawia się tymczasowe siedziska i…

grand_stade_lille18
fot. © Elisa / Valode&Pistre architectes / Atelier Ferret Architectures / Max Lerouge

… voila! Hala widowiskowo-sportowa z prawdziwego zdarzenia. Piłka nożna, piłka ręczna, siatkówka, koszykówka, a nawet rugby. Te i za pewne inne sporty mogą zagościć na stadion w Lille.

Pojawia się zatem pytanie czy hale sportowe takie jakie znamy będą jeszcze miały rację bytu jako samodzielne obiekty? Czas pokaże!

Ja tymczasem dziękuję za poświęcony mi czas i widzimy się już za tydzień!

Spodobało się? Udostępnij! 😉

Samozwańczy specjalista ds. stadionów piłkarskich – gdyby mógł, zamieszkałby na stadionie. Podobno zrezygnował ze studiów architektonicznych kiedy dowiedział się, że nie będzie nic o stadionach… Dziś kontynuuje rozpoczęte w 2008 roku studiowanie tej tematyki na własną rękę. Ostatnio, organizator konkursów z serii „Stadia Designers Cup”.

Dodaj komentarz